ချင်းရိုးရာ အစားအသောက်များ

ပြောင်းဖူးတွင်ပါဝင်​သော နှလုံးရောဂါ၊ ကင်ဆာရောဂါတွေကိုကာကွယ်ပေးသည့် ဓာတ်များကို ရရှိပြီး​ သွေးတွင်းကိုလက်စထရောကိုကျ​စေခြင်း၊ မှတ်ဉာဏ်၊ အမြင်အာရုံကောင်းစေခြင်းစသော အကျိုးများရရှိစေပါသည်။ ဆီမပါသောကြောင့် ဝိတ်ချနေသူများအတွက် စားသုံးသင့်သည့်အစားအစာတစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါသည်။ ထိုအပြင် ဆီးချို ရောဂါသည်များလည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်။

ပြောင်းဖူးခြောက် အသား( နွားနောကသား၊၊ အမဲသား၊ အသားတစ်မျိုးမျိုး) ဂျင်း၊ ကြက်သွန်နီ၊ ဂျင်း၊ သျှားနံနံ၊ ငရုတ်သီးမှုန့်

ချင်းစကားအရ "ဆာ" (အသား) နှင့် "ပူးတွီး/ဗူးသီး" (ပြောင်းဖူးပြုတ်ရည်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အသားနှင့် ပြောင်းဖူးကို ရောပြုတ်ထားသော အစားအစာဖြစ်သည်။ရှေးယခင်က ချင်းတောင်တန်းဒေသတွင် ဆန်စပါး ရှားပါးပြီး ပြောင်းဖူးကိုသာ အဓိကစိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ရာမှ ဆန်အစားထိုး ပင်မအစာအဖြစ် တီထွင်စားသုံးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ယခင်က ပင်မအစာ (ထမင်းသဖွယ်) စားသုံးခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် လူကြိုက်များသော ရိုးရာအဆာပြေ (Snack) တစ်မျိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲစားသုံးလာကြသည်။

ချင်းနွားနောက်သားခြောက်သည် အဆီနည်းပြီး ပရိုတင်းဓာတ်မြင့်မားကာ၊ အမဲသားထက် ပိုမိုနူးညံ့၍ အနံ့စူးရှမှုနည်းသည်။ ချင်းပြည်နယ်၏ သဘာဝအတိုင်း လွှတ်ကျောင်းထားသောကြောင့် အာဟာရပြည့်ဝပြီး၊ ဂျင်း၊ ဖက်ဖယ်ရွက်တိုနှင့် တွဲဖက်သုတ်စားခြင်းဖြင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၊ အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေကာ အရသာရှိသော ဒေသထွက် အစားအစာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၁။ နွားနောက်သားခြောက် ၂။ ဖက်ဖယ်ရွက် ၃။ ဂျင်း ၄။ ကြက်သွန်ဖြူ ၅။ သံပုရာသီး ၆။ ငရုတ်သီးစိမ်း ၇။ ဆား

နွားနောက်သားခြောက်သည် ချင်းပြည်နယ်၏ ထင်ရှားသောရိုးရာ အစားအစာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ မင်္ဂလာဆောင်၊ ဘာသာရေးပွဲများနှင့် အရေးကြီးသောပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ဧည့်ခံကျွေးမွေးလေ့ရှိသော တန်ဖိုးထားရသည့် အစားအစာလည်း ဖြစ်သည်။

ဓာတုပစ္စည်းများမပါဝင်​သော ခေါင်ရည်သောက်သုံးခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကောင်းမွန်သော ရလဒ်များပေးသည်ဟု သုတေသနစာတမ်းများဖြင့်အတည်ပြုထားခြင်းမရှိပေ။

ကောက်ညှင်းဆန် တဆေး ထန်းလျှက် မြေအိုး ဝါးပိုက်

ချင်းရိုးရာခေါင်ရည်သည် ချင်းတိုင်းရင်းသားတို၏ အမြတ်တနိုးထားရ​သော အမျိုးသားသင်္ကေတဖြစ်ပြီး အရက်အနွယ်ဝင် အရည်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယခင်က ချင်းတိုတွင် စာချုပ်စာတမ်းများမရှိ၍ ခေါင်ရည်တစ်ခွက်ဖြင့် ကတိပြုကြသည်။ ခေါင်ရည်ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရသော ကိစ္စရပ်များတွင်သာမက ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။

ဆီပြန်ဟင်းများကဲ့သို ဆီများများအသုံးပြုစရာမလိုဘဲ ရိုးရိုးပြုတ်ချက်ခြင်းဖြစ်၍ အဆီနည်းပြီး ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သည်။ ပါဝင်သော ဂျင်း(ချင်း)သည် အစာခြေစနစ်ကို အထောက်အကူပြုပြီး အစာကြေလွယ်စေသည်။ ပြာရည်၊ ငရုတ်သီးတိုဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသဖြင့် အရသာစူးရှထက်မြက်ပြီး ထမင်းမြိန်စေသော ဟင်းလျာဖြစ်သည်။ ဒေသထွက်အရွက်များ၊ အသားများပါဝင်သဖြင့် ရိုးရာအာဟာရများစွာ ရရှိနိုင်သည်။

ပြာရည်ကြည်(၀ါးပင်အပြင်၊ ငှက်ပျောပင်၊ ငှက်ပျောခွံ၊အုန်းခွံ၊နှမ်းပင်၊ အုန်းနှဲပင် စတဲ့အပင် မှ) ၊ ပိန်းဥ၊ကန်စွန်းဥ၊ ကြက်သား(သိုမဟုတ်)ဝက်သား၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အချိုမှုန်၊ အရသာမှုန့်၊ဂျင်း၊ကြက်သွန်ဖြူ၊ငရုတ်သီးစိမ်း

အရင်က ချင်းလူမျိုးများတွင် အသားဟင်းကို မကြာခဏမချက်နိုင်သည့်အတွက် နေ့ထူးနေ့မြတ်များတွင် အသားအနည်းငယ်ကို ပြာရည်များများဖြင့် ဟင်းအရည်များများ ရအောင်ချက်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ပြာရည်၏ မွှေးပျံ့သည့်အရသာနှင့် အသား၏ချိုမြိန်မှုပေါင်းစပ်ထားပြီး ရိုးရှင်းသော်လည်း ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းထက် တောင်ပိုင်းနှင့် မြေပြန့်ဒေသ (မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ ပဲခူး၊ ပြည်) တိုတွင် ပိုမိုချက်ပြုတ်စားသောက်ကြသည်။ ချင်းရိုးရာပွဲတော်များနှင့် ဟင်းသစ်စားပွဲတော်များတွင် မပါမဖြစ်ဟင်းလျာတစ်ခွက်ဖြစ်သည်။