မွန်ရိုးရာ အစားအသောက်များ

မွန်လူမျိုးတို၏ ရိုးရာအစားအစာဖြစ်ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို Khao Chae အမည်ဖြင့် ပျံ့နှံရောက်ရှိကာ နန်းတွင်းဟင်းလျာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ပူပြင်းလှသော နွေရာသီနှင့် လိုက်ဖက်စေရန် ဖယောင်းနံ့သွင်းထားသော ရေအေးဖြင့် ထမင်းကို ရော၍ စားသုံးရသည့် မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ကာလ၏ သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရသာထူးကဲသော ငါးခြောက်ထောင်းကြော်၊ သရက်သီးငပိကြော် (သိုမဟုတ် သရက်သီးသုပ်) နှင့် ငရုတ်သီးတောင့်ကြော် တိုဖြင့် ရိုးရှင်းသော်လည်း စနစ်တကျ ပြင်ဆင်စားသုံးကြသည်။ နွေအပူကို အောင်းစေပြီး လန်းဆန်းစေတဲ့ ဒီရိုးရာအစားအစာဟာ အခုဆိုရင် တိုင်းရင်းသားအားလုံး နှစ်သက်ကြတဲ့ အထင်ကရ အစားအစာတစ်ခု ဖြစ်နေပါပြီ။

ထမင်း: ဆန်ကောင်း၊ ရေခဲတုံး။ သင်းရေ (ဖယောင်းရေ): သောက်ရေသန့်၊ နံ့သာတုံး၊ ပျားဖယောင်း၊ မီးသွေးခဲ။
ဟင်းပွဲ: ငါးခြောက်၊၊ သရက်သီးစိမ်း၊ ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးခြောက်တောင့်။

ကောက်လှိင်းတီပန်း ဆန်မှုန့် ပီလောပီနံမှုန့် ဆား ထန်းလျက်

ဆောင်းအကုန်နွေအကူးတွင် မွန်ဒေသများ၌ ထန်းသီးနုလှိင်လှိင်ထွက်ကြပြီး ဖြစ်သည်။ ထိုထန်းသီးနု လှိင်လှိင်ထွက်ချိန်တွင် မွန်လူမျိုးတို၏ ကလေးကင်ပွန်းတပ်သော အချိန်တွင်လည်း ကောင်း၊ အိမ်သစ်ဆောက်ချိန် တိုင်ထူသောနေ့တွင်လည်းကောင်း၊ နေ့လည်နေ့ခင်း အဆာပြေ အတွက်လည်းကောင်း၊ ထန်းသီးနုနှင့်လုပ်သောမုန့်လက်ဆောင်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။

Vitamin A, C, E, K နှင့် ပိုတက်စီယမ်တို ပါဝင်သဖြင့် ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို လန်းဆန်းစေသည်။အမျှင်ဓာတ် ပါဝင်မှုကြောင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သက်သာစေကာ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသည်။ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အပူကို လျှော့ချပေးနိုင်သော သဘာဝ အာနိသင်ရှိသည်။ ဆိုးကျိုး ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည့် သကြား၊ ထန်းညက်နှင့် အုန်းနိုတိုကြောင့် ကယ်လိုရီနှင့် အချိုဓာတ် များပြားနိုင်သဖြင့် ဆီးချိုသမားများ အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်သည်။အချဉ်ဖောက်ထားသော နည်းလမ်းဖြင့် ပြုလုပ်ပါက အစာအိမ်အချဉ်ပေါက်တတ်သူများတွင် ရင်ပူခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။အုန်းနို အလွန်အကျွံပါဝင်ပါက အစာမကြေခြင်းနှင့် ကိုလက်စထရော တက်ခြင်းတိုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထန်းသီးမုန့်လက်ဆောင်းကို ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စွာ စားသုံးနိုင်ရန် အချိုဓာတ်နှင့် အုန်းနိုပမာဏကို လျှော့ချ၍ သင့်တင့်ရုံသာ စားသုံးခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

၁။ ထန်းသီးနု ၂။ သကြား ၃။ အုန်းနို ၄။ ဆားအနည်းငယ်

မွန်ဘာသာစကား "ဟမ" (Hama - နယ်ခြင်း) နှင့် "နဲ" (Nne - နှမ်း) တိုကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး "နှမ်းဖြင့်နယ်ထားသော အစားအစာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မြန်မာစကား "ထမင်းနဲ" သည် မွန်စကား "ဟမနဲ" မှ အသံဖလှယ်ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းသထုံနှင့် ဟံသာဝတီခေတ်ကတည်းက စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နတ်ကိုးကွယ်မှုဓလေ့ (Animism) မှ မြစ်ဖျားခံခဲ့သည်။ ကောက်ဦးပေါ်ချိန်တွင် လယ်စောင့်နတ်ကို ပူဇော်ရာမှ စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ရောယှက်ကာ ဘုရား၊ သံဃာတိုကို ကပ်လှူသော "ယာဂု" အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။

ကောက်ညှင်းဆန် (အသစ်) ဆီ၊ ချင်း (ဂျင်း)၊ အုန်းသီးစိပ် နှမ်း (အနက်/အဖြူ)၊ မြေပဲဆန် အချိုဒေသများတွင် ထန်းလျက် သိုမဟုတ် ငှက်ပျောသီး ထည့်သွင်းတတ်သည်။